ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስትያን ኤርትራ ኣብ ምዕናው፥ ልዕሊ 100 ቤት ትምህርታት ልዕሊ 30 መደበራት ጥዕናን ተሃጊረን ወይ ተዓሺገን

ንሊበራላዊ ዲሞክራስያዊ ስነ-ሓሳብ ከይሳዕረረንቃወሞ ምባል ኣይፋልካን Kabod Mo ካብ ኣመሪካ

ናይ እምነት መሰሉ ዘይትሓለወ “ኣነ ዓቃባዊ እየ በሃላይ Mussie – Kabod Mo ዝበሃል ኣብ ኣመሪካ (USA, Dallas) ዝነብር ንሊበራላዊ ዲሞክራስይዋዊ ስነ-ሓሳብ ነቲ ንመሰል LGBT ዝጉስጉስ ስለዝኾነ ከይሳዕረረ ክንቃወሞ ኣለና ምባሉ ንባዕሉ ግዳይ ከይሳዕረረ ምዃኑ ዝረስዖ ይመስል።

ሙሴ ኣባል Pentecostal Church ኮይኑ እዛ ቤተ ክርስትያን ካብተን ብስርዓት ህግደፍ ዘውጽኦ መምርሒ ከይሳዕረራ ክጠፍኣ ኣለወን ዝተባህላ እያ።


ድሕሪ 40 ዓመት ምስ ህግደፍ ዝተባተኸተ ኤርትራዊት ኣደ

ጓል ዒላበርዕድ ከተማ ኤደን ድሕሪ ኣርብዓ ዓመት ካብ መግዛእቲ ህግደፍ ተገላጊላ

ከምቲ ንልዕሊ 40 ዓመታት ንሃገረይ ኢለ ብእምነት ግን ከኣ ብዘይ ፍልጠት ዝተቓለስክዎ; ሕጂ ድማ ብፍልጠት ንሃገረይ ክቃለስ እየ ትብለና ኣላ

ሓብትን ግደይ መሓሪ ወልዱ

ጌጋ ሓበሬታ ኤርትራውያን ኣብ ቀዳማይ ገጽ facebook profile መኣስ ኮን ይእረም ይኸውን?

ዕላል facebook ግርም እዩ። ኣይትጽልእዎ። ብዙሕ ዘስካሕክሕ መልእኽትታት ክመጸኩም ይኽእል እዩ። ግን ከኣ ብዙሕ ቁምነገር ድማ ኣለዎም

በቲ ቁምነገር ዘለዎ እናተተባባዕኩም፥ ነቲ ዘስካሕክሕ ጽሑፋት ተጠቒምኩም ብኸመይ ቁምነገር ዘለዎ መልእኽቲ ተመሓላልፍሉ ፍልጠት ቅሰሙ።

ከብ ኣብነት ብዕለት 03/02/2019 ዘጋጠመኒ ጽሑፍ ከምዚ ይመስል ነበረ፥

ኣብዚ Facebook ዝርአ ልሙድ እንተሎ ኣብቲ “studied at” ዝብል ብዙሓት ኤርትራውያን ኣብ Asmara University ይመልእዎ’ሞ ኣብቲ page profile ግትር ኢሉ ትረኽቦ። ክገርመኩም ገሊኣቶም Asmara University ክትዕጾ ከላ ገና Elementary School ዘይወድኡ ወይ ድማ ስሩዕ High School ዘይወድኡ እዮም። ንምንታይ ግና University Asmara ዝብል ይመርጹ ይገርመኒ።

ምዃን ንሳ ኣብ ቅድሚኦም ትጸንሕ እሞ ይመርጽዋ ይኾኑ.

እቲ ጸገም – ኣብ Asmara University ተማሂረ ኣይኮነን። ንሓደ ብዓቕሙ በቲ ግቡእ መስርሕ ትምህርቲ ዝሓለፈን ኣባል ናይታ University ዝነበረን ከቆናጽቡን ከነኣእሱን – ” ካብ ዲግሪ – ኣእምሮ” እናበሉ ዘየለ ከሀውትቱን ክትዕዘብ ከለኻ እዩ ዝገርመካ።፡

ዝተማህረ ሰብ – ከምቲ ሰብ ዝግምቶ ዘይኮነስ ክኸውን ዘለዎ – እቲ ክኾኖ ዘለዎን ካብቲ ልሙድ ዝበሃል ኣካይዳ ወጺኡ ናቱ ኣካይዳ ዘማዕብል እዩ። እንተዘይኮነ – ነቲ ዝነበረ ኣካይዳ ክቕይር ዘይክእል እንተኾይኑ ደኣ ብኸመይ ተማሂሩ ክትብሎ ይከኣል? ነቲ ልሙድን ዝጸንሐን ርዒሙ ዝኸይድ ምሁር(educated) ዘይኮነስ ኣገልጋሊ(Slave) እዩ ዝበሃል።

ምዃን ትርጉም ናይ ምሁር ሻዕብያ ኣባላሽይዎ። ንዝተማህረን ዘይተማህረን ኩሉ ብግዱድ slave ጌርዎ። ስለዚ ትርጉም ምሁር(educated) ንምፍላጥ ገና ትርጉም ትምህርቲ ክንመሃር ክንመሃር የድልየና።

ቀጥታዊ ሓድነታዊ ጻውዒት ንኹሉ ኤርትራዊ

መልእኽተይ ከንውሖ ኣይደልን። ግና ከኣ ኣብቲ ዝዕዘቦ ዘለኹ ግጉይ መንገድታት ዘተኮረ ሓድነታዊ ጻውዒት ክገብር መሪጸ። እዚ ድማ ብፍላይ ኣብቶም ኣብ ምምቕቓል ህዝቢ ኤርትራ ዝቐንዐ ምንቅስቃሳት ዘተኮረ ኮይኑ ካብዚ ዘካይድዊ ጉጅለኣዊ ምንቅስቃስ ወጺኦም ኣብ ሓባራውን ሓድነታውን ምንቅስቃስ ንኽምለሱን ኣብቲ ዝገብርዎ ምንቅስቃሳት ድማ ንኹሉ ህዝቢ ኤርትራ ብዘይኣፋላላይ ዝጥምት ኣመለኻኽታን መትከላትን ንኸማዕብሉን ጻውዒት ንምቕራብ ኣዩ።

ኣብ’ዛ ሓጻር ጽሑፍተይ ኣብተን ሃይማኖታዊ ዝንባለ ዘለወን ሲቪካውያን ማሕበራት ዘተኮረ ኮይኑ ኣብ ጽሑፋተን ኮነ ምንቅስቓሳተን ርኡይ ዝኾነ ምምቕቓል ህዝቢ ዘርእያ እየ ከተኩር።

እቲ ብስም “ማሕበር ኣሕዋት ኣግዝያን – Aga’azian Brotherhood) ኤርትራዊ ስለዘይኮነ ኣብዚ ከእትዎ ኣይክኣልን። ማሕበር ኣግኣዝያን ንኹሉ ኤርትራ ብማዕረ ሓደገኛ ስለዝኾነ ድሮ ዓገብ ተባሂሉ ጥራሕ ዘይኮነ እቲ ምንቅስቃስ ውን ብወገን ኤርትራ ፈርከሽከሽ ኢሉ እዩ። ኣብ ትግራይ ግና ጽቡቕ ሰረት ዝገብር ዘሎ ይመስል። እንተኾነ ካብ ትግራይ ዝመጻ ናይ ሓባር ጸላኢ ስለዝኾነ ንምምካቱ ቀሊል እዩ።

እቲ ዝኸፍአን ሓደገኛን ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጡ ብሃይማኖት ኮነ ካልእ ዓሌታዊ ኮነ ዓዳዊ ክመቓቐል ከሎ እዩ። ስለዝኾነ እየ ኣብተን ቀንዲ ርኡያት ምንቅስቃሳት በዚ ኣጋጣሚ ከተኩር መሪጸ።

1. ማሕበር ኣሕዋት ጀበርቲ( Jebertiyyah Brothrrhood)

ኣብ ወጻኢ ሃገር ብመሪሕነት ማሕበር ኣሕዋት ጀበርቲ(Jebertiyyah Brotherhood) ዝካየድ ዘሎ ሃይማኖታዊ ምምቕቓል ህዝቢ ኤርትራ ናብ ኣዝዩ ሓደገኛ ኣንፈት ከይኣምርሐ ነዚ ምምቕቓል ዓገብ ክንብሎን ንማሕበር ኣሕዋት ጀበርቲ ካብዚ ግጉይ መንገዲ ወዲኦም ናብቲ ቅኑዕን ሓድነታውን መንገዲ ክምለሱን በዚ ኣጋጣሚ ይጽውዎ።

ሃይማኖታዊ ምምቕቓል ኤርትራውያን ኣብ 40ታት ዝፈሸለ ኮይኑ – ሕጂ ዳግማይ ብዝልዓለ ይስርሓሉ ኣሎ።

ነቲ ተዛራባይ ትግርኛ (ክርስትያን ማለት እዩ) ዝብሃል ወዲ ከበሳ ድማ ብብዙሕ መንገዲ ከም ጸላኢ ተቖጺሩ ይስርሓሉ ኣሎ።

እዚ ሓደገኛ ፖለቲካዊ ምምቕቓል (Sectarianism) ብሓብር ክንቃለሶ ድማ ግዚኡ እዩ።

2. ማሕበር ደቂ መታሕት(Eritrean Lowlanders league)

ኣብ’ዚ ምምቕቓል’ውን ብኸፊሉ ማሕበር ደቂ መታሕት(Eritrean Lowlanders League) ይንቀሳቐስ እዩ። ናይ ማሕበር ደቂ መታሕት ፍሉይ ዝገብሮ ዝያዳ ናብቶም ምሁራት ደቂ ከበሳ( Eritrean Highland Elites) ዘተኮረ እዩ። እዚ’ውን ንባዕሉ ሓደገኛ ሳዕቤን እለዎ። ኣንጻር ምሁርን ደቂ-ከበሳ ምቕናዕ ማለት ነቲ ህዝቢ ርእሱ ከም ዘየቕንዕን ንዝመጾ መንግስቲ ኮነ ዓመጽ እሺ ኢሉ ዝቕበልን ግዙእ ንምግባሩ ዝቐለለ ስለዝኸውንን እዩ።

በቲ ካልእ መዳይ’ውን ኣብ መታሕት’ውን እንተኾነ ማሕበር ደቂ መታሕት ኣብቲ ብSocial Contract ዝፍለጥ ሰነዱ ነቶም ክርስትያን (Christians) ከም ውሑዳን (Minorities) እዩ ኣቐሚጥዎም ዝርከብ። እዚ ድማ ንሓደ ክፋል ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ኣብ ገዛእ ዓዱን መሬቱን ከም Minority ምቕጻር ተገዛኢ ምግባሩ እዩ።

እዚ ጥራሕ ዘይኮነ ማሕበር ደቂ መታሕቲ ወግዓዊ ቋንቋ “ዓረብ – Arabic” ብምባል ብወግዒ ኣቀሚጥዎ ይርከብ። እዚ ድማ ነቲ ናይ ኣደ ቋንቋ ዝጎስን ዘይነበረ ባዕዳዊ ቋንቋ ከም ወግዓዊ ምውሳዱን እዩ። እዚ’ውን ብመሰረቱ ኣንጻር መሰረታዊ መሰል ወዲ-ሰብ( Basic human Rights) እዩ።

ስለዚ ካብዞም ከምዚ ዝኣመሰሉ ኣብ ሃይማኖት ዝተሰረተ መቓቐልቲ ምንቅስቃሳት ዓገብ ክንብሎምን ኣብ ዝኸፍአ ደረጃ ከይበጽሐ ዘድሊ ምእራም ክግበረሉን ናይ ኩልና ሓላፍነት እዩ።

እዞም ኣብ ከምዚ ድሑር ግን ከኣ ሓደገኛ ምንቅስቃስ ተዋፊሮም ዘለዉ ውሁዳት ድማ ብሓባር ኩላትና ኤርትራውያን ዓገብ ክንብሎም በዚ ኣጋጣሚ ይጽዎ።

ብሃይማኖት ምምቕቓል ንህዝቢ ኤርትራ ረብሓ የብሉን ጥራሕ ዘይኮነ ተመቓቒልና ንኽንጸንት መቀላጠፍያ እዩ። ብፍላይ ኣብዚ ፈታኒ ግዜ ሓድነትናን ውህደትናን ኣዝዩ ወሳኒ እዩ እሞ ሃየ ኩላትና ኣብ ሓደ ንመጸሉ ምጥርናፋት ነዘውተር።

ሃገርና ኣብ ቀራና መንገዲ ስለዘላ – ሓድነትና ልዕሊ ማንም ግዜ ወሳኒ እዩ። ስለዝኮነ ሽግራትና ብንጹር ኣቐሚትና ነቶም ዓገብ ዝብሃሉ ዓገብ እናበልና – ነቶም ክእረሙ ኣለዎም እንብሎም ድማ እናኣረምና ብሓባር ቃልስና ነካይድ።

ፖለቲካዊ ልዕልና( Political Supermacy) Saleh “Gadi” Johar”

Why Saleh changed his real name to a coded name?

ሳልሕ “ቓዲ” ጆሃር ስለምንታይ እዩ ስሙ ናብ ዝተመስጠረ ቅጽል ስም ቀይርዎ?

Saleh “Gadi” Johar

Gadi means

Gadi is the type of friend who is cool with anything. he's funny in an inappropriate way and loyal and awesome. He will go out of his way to help others. He might not show what he thinks all the time because it's probably for the better so you don't get offended.

This says a lot about Saleh’s political thinking(ideology) and approach.

For more, please follow my perspective about Saleh “Gadi” Johar’s politics in the facebook video.

ካብ 1941 ክሳብ 1961 ዝነበረ ፖለቲካ ሃገርና ኤርትራዊ ሃገራውነት ወይስ ኤርትራዊ እስላማዊ ሃገራውነት? Part II/III

Supporting References

  1. Book Review: Red Sea Citizens by Dr. Jonathan Miran
  2. Book Review: Paths To A Nation
  3. Ismael Ibrahim Mukhtar
  4. Australia: Eritrean Community Network Hosts Dr. Joe Venosa
  5. ስትራተጂካዊ መስርሕ መግዛእቲ ኤውሮጳ ኣብ መሬት ሰንሒት
  6. Rashidun
  7. Church of Our Lady of the Rosary, Asmara
  8. Eritrean Muslims courted by Erdogan as they set up office in Istanbul