ምርጫ ምኩሓን ኢትዮጵያውያን(Ethiopian Chauvinists): ምኽባር ልዕላውነት ሀገረ ኤርትራን ኢትዮጵያን? ወይስ ምቅልጣፍ ንምስረታ ሕቡኣን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ (Ghost States of the Horn)

ብሰንኪ ዕንደራ ምኩሓን ኢትዮጵያውያን (Ethiopian Chauvinists)፥ ኢትዮጵያ ነተን ኣብ ዝኾነ እዋን ክምስረታ ተኽእሎ ዘለወአን ሕቡኣን ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ (Ghost States of the Horn) ኣብ ምምስራት ደኣ ተቀላጥፍ ከይትህሉ ምስትብሃል የድልየና ኣሎ። እዚ ከብለኒ ዝኸኣለ ድማ ምስ ምልዕዓል ዳግመ-ኢትዮጵያውነት; ብርኡይ ንኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ሓዊስካ ዘርኢ ካርታን ጨፈራ መንእሰያትን ተረፍ-መረፍ ስርዓተ-ደርግን ዳግማይ ይኽሰት ስለዘሎ፣ ንኤርትራ ዳግማይ ምትንካፍ ማለት ሳዕቤኑ ኣዝዩ ሓደገኛን ኣዕናውን እዩ ክኸውን።

ከም’ቲ ኣቦና ሼኽ ኢብራሂም ሱልጣን ኣብ 1940ታት ኣብ ኣኼባ ውዱብ ሕቡራት ሃገራት ተረኺቡ ዝበሎ; ኤርትራ ሰላም እንተዘይረኺባ; ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላም ተረኺቡ ማለት ዘበት እዩ። ከምኡ’ውን ኣቦና ወልደኣብ ወልደማርያም ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ዝሃቦ መጠንቀቕታ; “ነዛ ዘውዲ እዚኣ ዝተንከፈ ወይልኡ” ዝበሎ; ንኤርትራ ምትንካፍ ማለት ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሰላም ኣይርከብን ከምኡ ድማ እቲ ዝተንከፋ ቀሲኑ ኣይሓድርን ማለት እዩ።

ስለ’ዚ ነዞም ንኤርትራ ክጎብጥዋ ዝሓስቡ ኢትዮጵያውያን ልቦና ክገብሩ በዚ ኣጋጣሚ ይምሕጸኖም። እንተዘይኮነ ንሕና ኤርትራውያን ንልዕላውነት ሃገርና ከነውሕስ ተገዲድድና እንገብሮ ስትራተጂካዊ ቃልሲ (strategic struggle) ሳዕቤኑ መጀመርታ ዕንወት ኢትዮጵያ ከኸትል እዩ። ድሒሩ ድማ ዘይነበረ ሓደሽቲ ተርእዮታት ፖለቲካዊ ነውጺ ክፈጥር እዩ።

ሓቀኛ ካርታ ኢትዮጵያ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ጣልያን ዝነበረ

እዚ ሕጂ ዘላ ኢትዮጵያ ብከመይ ጌትካ ናብ ምርግጋእን ሰላምን ተምጽኣ እቲ ዝዓበየ ስራሕ ማንም ኢትዮጵያዊ ክኸውን ይግብኦ። ካብዚ ሓሊፎም ግና ሃገር እንዳማቶም እንተቋሚቶም ነታ ዘላ ኢትዮጵይያ ብፍጹም ክኸስርዋ ጥራሕ ዘይኮነ ገና ብሕጂ’ውን እናተመቓቐላን ኣብ ነንሕድሕደን ኲናት እናገበራን ዝነብራ ንኣሽቱ ሃገራት ምፍጣር እዩ።

ኩሉ ወዲ ቀርኒ ኣፍሪቃ ክፈልጦ ዘለዎ ሓቂ እንተሃልዩ ኢትዮጵያ ከም እንደገና ንኤርትራ ገጻ ትሓልም እንተሃልያ – ውጽኢቱ ሓደገኛ ሳዕቤን እዩ ዘለዎ።

ንኤርትራ ምትንካፍ ማለት ተኣጒዱ ዘሎ እሳተ-ጎመራ ምኽፋት ማለት እዩ። ብሕጂ 100 ዓመት ክወስድ ዝኽእል ሕንፍሽፍሽን ኲናትን ስቅያትን ድህረትን ውን ከስዕብ ይኽእል እዩ።

ቀርኒ ኣፍሪቃ ድማ ፍሉይን ሓድሽን ካርታ ሰለዎ ዳግማይ ስርርዕ ክህልዎ እዩ። ንኣብነት ኣብ 2013 ኣብ http://www.awate.com ብሓደ ካብቶም ሓያላት ግን ከኣ ንባዕሉ ሕቡእ(Ghost) ዝኽክነ ብAli Selim ዝፍለጥ ጸሓፊ(ሕጂ እኮ ብሌናይ ወዲ ከረን ከም ዝኮነ ተፈሊጡ ኣሎ) ዝተጻሕፈት article “#Ghosts_of_the_Horn” ዘርእስታ ጽሕፍቲ ንተኽእሎታት መጻኢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣሚቱ ኔሩ። ንመጻኢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ድማ ብከምዚ ኣብ ታሕቲ ቀሪቡ ዘሎ ካርታ ኣቕሪብዎ ኣሎ።

ተኽእሎ 1

ተኽእሎ 2

ተኽእሎ 3

ንዝያዳ ነታ ጽሕፍቲ ክትትውከሱ ትኽእሉ ኢኹም።

http://awate.com/ghosts-of-the-horn/

ኣብዚ ጉዳይ ኣትኲረ ዝሃብክዎን ክንክተሎ ኣለና ዝብሎ ስትራተጂካዊ ሓሳብ ድማ እንሆ ብመልኮ ድምጺ ቀሪቡ ኣሎ።

1ይ ክፋል፥ ልዕላውነት ሃገረ ኤርትራን ዳግመ-ትንሳኤ ኢትዮጵያውነትን ብኸመይ ስትራተጂ ክንቃለሶ ይግባእ?

2ይ ክፋል፥ ኢትዮጵያውያን ክፈልጥዎ ዘለዎ ሓቂ፥ ካብ ንኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ምሕባር፣ ኢትዮጵያ ፋሕ-ፋሕ ምባል ይቐልል።

ቀጥታዊ ሓድነታዊ ጻውዒት ንኹሉ ኤርትራዊ

መልእኽተይ ከንውሖ ኣይደልን። ግና ከኣ ኣብቲ ዝዕዘቦ ዘለኹ ግጉይ መንገድታት ዘተኮረ ሓድነታዊ ጻውዒት ክገብር መሪጸ። እዚ ድማ ብፍላይ ኣብቶም ኣብ ምምቕቓል ህዝቢ ኤርትራ ዝቐንዐ ምንቅስቃሳት ዘተኮረ ኮይኑ ካብዚ ዘካይድዊ ጉጅለኣዊ ምንቅስቃስ ወጺኦም ኣብ ሓባራውን ሓድነታውን ምንቅስቃስ ንኽምለሱን ኣብቲ ዝገብርዎ ምንቅስቃሳት ድማ ንኹሉ ህዝቢ ኤርትራ ብዘይኣፋላላይ ዝጥምት ኣመለኻኽታን መትከላትን ንኸማዕብሉን ጻውዒት ንምቕራብ ኣዩ።

ኣብ’ዛ ሓጻር ጽሑፍተይ ኣብተን ሃይማኖታዊ ዝንባለ ዘለወን ሲቪካውያን ማሕበራት ዘተኮረ ኮይኑ ኣብ ጽሑፋተን ኮነ ምንቅስቓሳተን ርኡይ ዝኾነ ምምቕቓል ህዝቢ ዘርእያ እየ ከተኩር።

እቲ ብስም “ማሕበር ኣሕዋት ኣግዝያን – Aga’azian Brotherhood) ኤርትራዊ ስለዘይኮነ ኣብዚ ከእትዎ ኣይክኣልን። ማሕበር ኣግኣዝያን ንኹሉ ኤርትራ ብማዕረ ሓደገኛ ስለዝኾነ ድሮ ዓገብ ተባሂሉ ጥራሕ ዘይኮነ እቲ ምንቅስቃስ ውን ብወገን ኤርትራ ፈርከሽከሽ ኢሉ እዩ። ኣብ ትግራይ ግና ጽቡቕ ሰረት ዝገብር ዘሎ ይመስል። እንተኾነ ካብ ትግራይ ዝመጻ ናይ ሓባር ጸላኢ ስለዝኾነ ንምምካቱ ቀሊል እዩ።

እቲ ዝኸፍአን ሓደገኛን ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጡ ብሃይማኖት ኮነ ካልእ ዓሌታዊ ኮነ ዓዳዊ ክመቓቐል ከሎ እዩ። ስለዝኾነ እየ ኣብተን ቀንዲ ርኡያት ምንቅስቃሳት በዚ ኣጋጣሚ ከተኩር መሪጸ።

1. ማሕበር ኣሕዋት ጀበርቲ( Jebertiyyah Brothrrhood)

ኣብ ወጻኢ ሃገር ብመሪሕነት ማሕበር ኣሕዋት ጀበርቲ(Jebertiyyah Brotherhood) ዝካየድ ዘሎ ሃይማኖታዊ ምምቕቓል ህዝቢ ኤርትራ ናብ ኣዝዩ ሓደገኛ ኣንፈት ከይኣምርሐ ነዚ ምምቕቓል ዓገብ ክንብሎን ንማሕበር ኣሕዋት ጀበርቲ ካብዚ ግጉይ መንገዲ ወዲኦም ናብቲ ቅኑዕን ሓድነታውን መንገዲ ክምለሱን በዚ ኣጋጣሚ ይጽውዎ።

ሃይማኖታዊ ምምቕቓል ኤርትራውያን ኣብ 40ታት ዝፈሸለ ኮይኑ – ሕጂ ዳግማይ ብዝልዓለ ይስርሓሉ ኣሎ።

ነቲ ተዛራባይ ትግርኛ (ክርስትያን ማለት እዩ) ዝብሃል ወዲ ከበሳ ድማ ብብዙሕ መንገዲ ከም ጸላኢ ተቖጺሩ ይስርሓሉ ኣሎ።

እዚ ሓደገኛ ፖለቲካዊ ምምቕቓል (Sectarianism) ብሓብር ክንቃለሶ ድማ ግዚኡ እዩ።

2. ማሕበር ደቂ መታሕት(Eritrean Lowlanders league)

ኣብ’ዚ ምምቕቓል’ውን ብኸፊሉ ማሕበር ደቂ መታሕት(Eritrean Lowlanders League) ይንቀሳቐስ እዩ። ናይ ማሕበር ደቂ መታሕት ፍሉይ ዝገብሮ ዝያዳ ናብቶም ምሁራት ደቂ ከበሳ( Eritrean Highland Elites) ዘተኮረ እዩ። እዚ’ውን ንባዕሉ ሓደገኛ ሳዕቤን እለዎ። ኣንጻር ምሁርን ደቂ-ከበሳ ምቕናዕ ማለት ነቲ ህዝቢ ርእሱ ከም ዘየቕንዕን ንዝመጾ መንግስቲ ኮነ ዓመጽ እሺ ኢሉ ዝቕበልን ግዙእ ንምግባሩ ዝቐለለ ስለዝኸውንን እዩ።

በቲ ካልእ መዳይ’ውን ኣብ መታሕት’ውን እንተኾነ ማሕበር ደቂ መታሕት ኣብቲ ብSocial Contract ዝፍለጥ ሰነዱ ነቶም ክርስትያን (Christians) ከም ውሑዳን (Minorities) እዩ ኣቐሚጥዎም ዝርከብ። እዚ ድማ ንሓደ ክፋል ሕብረተ-ሰብ ኤርትራ ኣብ ገዛእ ዓዱን መሬቱን ከም Minority ምቕጻር ተገዛኢ ምግባሩ እዩ።

እዚ ጥራሕ ዘይኮነ ማሕበር ደቂ መታሕቲ ወግዓዊ ቋንቋ “ዓረብ – Arabic” ብምባል ብወግዒ ኣቀሚጥዎ ይርከብ። እዚ ድማ ነቲ ናይ ኣደ ቋንቋ ዝጎስን ዘይነበረ ባዕዳዊ ቋንቋ ከም ወግዓዊ ምውሳዱን እዩ። እዚ’ውን ብመሰረቱ ኣንጻር መሰረታዊ መሰል ወዲ-ሰብ( Basic human Rights) እዩ።

ስለዚ ካብዞም ከምዚ ዝኣመሰሉ ኣብ ሃይማኖት ዝተሰረተ መቓቐልቲ ምንቅስቃሳት ዓገብ ክንብሎምን ኣብ ዝኸፍአ ደረጃ ከይበጽሐ ዘድሊ ምእራም ክግበረሉን ናይ ኩልና ሓላፍነት እዩ።

እዞም ኣብ ከምዚ ድሑር ግን ከኣ ሓደገኛ ምንቅስቃስ ተዋፊሮም ዘለዉ ውሁዳት ድማ ብሓባር ኩላትና ኤርትራውያን ዓገብ ክንብሎም በዚ ኣጋጣሚ ይጽዎ።

ብሃይማኖት ምምቕቓል ንህዝቢ ኤርትራ ረብሓ የብሉን ጥራሕ ዘይኮነ ተመቓቒልና ንኽንጸንት መቀላጠፍያ እዩ። ብፍላይ ኣብዚ ፈታኒ ግዜ ሓድነትናን ውህደትናን ኣዝዩ ወሳኒ እዩ እሞ ሃየ ኩላትና ኣብ ሓደ ንመጸሉ ምጥርናፋት ነዘውተር።

ሃገርና ኣብ ቀራና መንገዲ ስለዘላ – ሓድነትና ልዕሊ ማንም ግዜ ወሳኒ እዩ። ስለዝኮነ ሽግራትና ብንጹር ኣቐሚትና ነቶም ዓገብ ዝብሃሉ ዓገብ እናበልና – ነቶም ክእረሙ ኣለዎም እንብሎም ድማ እናኣረምና ብሓባር ቃልስና ነካይድ።

Aberra Royal Family

ተስፋ ይገብር ኤርትራ ንኤርትራውያን ከም ዝኾነት ኣሚኖም ኣብ መንጎ ህዝብታት ኤርትራ ምትእምማን ክህሉ ክሰርሑ። እንተዘይኮነ ናይ ጀበርትነቶም ጥራሕ ክሰርሑ ሃገር ባዲማ ትተርፍ ኣላ